Zauważenie większej ilości włosów niż zwykle pod prysznicem, na poduszce lub na szczotce może być niepokojące. Wypadanie włosów jest częścią normalnego cyklu wzrostu, ale zauważalny wzrost może również sygnalizować stres, zmiany hormonalne, problemy żywieniowe, choroby skóry głowy lub działanie leków.

Znaczenie mają wzorzec, czas, stan skóry głowy, niedawne zmiany zdrowotne oraz to, czy włosy odrastają. Niektóre przyczyny są tymczasowe i poprawiają się po ustąpieniu czynnika wyzwalającego. Inne, takie jak łysienie androgenowe, mają tendencję do postępowania, jeśli nie są leczone.

Jednym z powodów, dla których wypadanie włosów może być mylące, jest to, że kilka schorzeń może występować jednocześnie. Osoba może mieć genetyczne przerzedzenie typu wzorcowego, a następnie rozwinąć przejściowy epizod łysienia telogenowego po chorobie lub szybkiej utracie masy ciała. Może to sprawić, że zmiana będzie wyglądać na nagłą, mimo że podstawowe przerzedzenie następowało stopniowo. Analiza pełnej historii pomaga odróżnić tymczasowe zwiększenie wypadania od schorzenia, które może nadal postępować.

Wypadanie włosów a utrata włosów, jaka jest różnica?

Hair fall vs. hair loss, what's the difference

„Hair fall” jest często używane do opisania wypadania włosów, podczas gdy „hair loss” zwykle odnosi się do zmniejszenia gęstości włosów, cofającej się linii włosów, obszarów łysienia lub postępującego przerzedzenia. Te dwa zjawiska mogą się nakładać, ale nie zawsze są tym samym problemem.

Nadmierne wypadanie, często nazywane łysieniem telogenowym, występuje, gdy więcej mieszków niż zwykle przechodzi do fazy spoczynku i wypada mniej więcej w tym samym czasie. Rzeczywista utrata włosów może również wystąpić, gdy mieszki stają się mniejsze, objęte stanem zapalnym, zbliznowaciałe lub zaatakowane przez proces autoimmunologiczny. American Academy of Dermatology rozróżnia codzienne wypadanie od widocznego przerzedzenia, obszarów łysienia i cofających się miejsc, które sugerują utratę włosów.

Jak duże wypadanie włosów jest normalne?

Utrata około 50 do 100 włosów ze skóry głowy dziennie jest ogólnie uznawana za normalną. Liczba ta jest jedynie wskazówką, ponieważ zauważalna ilość może zależeć od długości włosów, częstotliwości mycia, nawyków szczotkowania, rodzaju skrętu i tego, jak często luźne włosy są usuwane.

Nagła zmiana w stosunku do zwykłego wzorca jest często bardziej przydatna niż liczenie każdego włosa. Jeśli kucyk wydaje się mniejszy, przedziałek wygląda na szerszy, skronie się cofają lub skóra głowy staje się łatwiejsza do zauważenia, problem może być większy niż normalne wypadanie.

Najczęstsze przyczyny wypadania włosów

Wypadanie włosów ma wiele możliwych przyczyn. Niektóre wpływają na cykl wzrostu, podczas gdy inne uszkadzają mieszek lub łodygę włosa.

Genetyka (łysienie androgenowe)

Łysienie androgenowe jest jedną z najczęstszych form utraty włosów. Rozwija się poprzez połączenie podatności genetycznej i wpływu androgenów na mieszki włosowe. Z czasem dotknięte mieszki produkują włosy, które stają się krótsze i cieńsze, proces ten nazywa się miniaturyzacją.

U mężczyzn przerzedzenie często zaczyna się na skroniach lub w koronie. U kobiet centralny przedziałek może stopniowo się poszerzać, a ogólna gęstość na górze skóry głowy może się zmniejszać. Wzorzec i tempo postępu mogą znacznie różnić się między osobami.

Łysienie telogenowe (wypadanie związane ze stresem)

Łysienie telogenowe powoduje rozlane wypadanie zamiast jednego odizolowanego obszaru łysienia. Może wystąpić po silnym stresie fizycznym lub emocjonalnym, chorobie, operacji, porodzie, szybkiej utracie masy ciała lub innych zmianach zaburzających normalny cykl włosa. Wypadanie często staje się zauważalne tygodnie lub miesiące po pierwotnym czynniku wyzwalającym, dlatego związek może nie być od razu oczywisty.

Ostre łysienie telogenowe jest często tymczasowe. Po ustąpieniu czynnika wyzwalającego mieszki mogą wrócić do normalnego cyklu. Gęstość włosów może jednak potrzebować czasu na odbudowę, ponieważ nowo rosnące włosy potrzebują kilku miesięcy, aby stać się widoczne.

Zmiany hormonalne

Hormony mają silny wpływ na cykl włosa. Zmiany poporodowe są klasycznym przykładem. Spadek poziomu estrogenu po porodzie może prowadzić do okresu zwiększonego wypadania kilka miesięcy później.

Choroby tarczycy, menopauza i schorzenia związane ze zmianami androgenowymi również mogą wpływać na gęstość włosów. Hormonalnego wypadania włosów nie należy diagnozować wyłącznie na podstawie wyglądu, ponieważ kilka form rozlanego przerzedzenia może wyglądać podobnie.

Niedobory żywieniowe

Mieszki włosowe są aktywne metabolicznie i zależą od odpowiedniej ilości białka, energii, witamin i minerałów. Niedobór żelaza jest jednym z problemów żywieniowych często branych pod uwagę podczas badania rozlanego wypadania. Witamina D, cynk i niektóre witaminy z grupy B również były badane w związku z różnymi formami utraty włosów.

Suplementy w wysokich dawkach nie są uniwersalnym rozwiązaniem. Badanie i skorygowanie potwierdzonego niedoboru jest bardziej rozsądne niż zgadywanie. Nadmierne spożycie niektórych składników odżywczych może nawet przyczyniać się do problemów z włosami zamiast je rozwiązywać.

Infekcje skóry głowy

Stan zapalny lub infekcja skóry głowy może zakłócać zdrowy wzrost włosów. Infekcje grzybicze, problemy z mieszkami i ciężkie zapalne choroby skóry głowy mogą powodować wypadanie, łamane włosy, tkliwość, łuszczenie lub plackowatą utratę.

Utrata włosów połączona z zaczerwienieniem, strupami, ropą, bólem lub grubą łuską wymaga oceny medycznej. Szczególnie ważne jest wczesne rozpoznanie chorób bliznowaciejących, ponieważ trwałe uszkodzenie mieszków może wystąpić, jeśli stan zapalny się utrzymuje.

Fryzury i nawyki pielęgnacyjne

Ciasne warkocze, kucyki, przedłużenia i fryzury, które wielokrotnie ciągną te same obszary, mogą prowadzić do łysienia trakcyjnego. Ciągłe napięcie może ostatecznie uszkodzić mieszki, a w zaawansowanych przypadkach powodować trwałą utratę włosów.

Rozjaśnianie, chemiczne prostowanie, częsta wysoka temperatura, agresywne szczotkowanie i szorstkie obchodzenie się z włosami mogą osłabiać łodygę włosa. Gdy pasma stale łamią się blisko końcówek, włosy mogą wyglądać na cieńsze lub sprawiać wrażenie, że już nie rosną, nawet gdy wzrost z mieszków nadal trwa.

Leki i terapie medyczne

Niektóre leki mogą wywoływać zwiększone wypadanie poprzez zmianę cyklu włosa. Leczenie nowotworów jest dobrze znane z powodowania utraty włosów, ale szereg innych leków na receptę również może mieć znaczenie w zależności od leku i indywidualnej reakcji.

Wypadanie włosów rozpoczynające się po rozpoczęciu stosowania leku lub zmianie jego dawki powinno zostać omówione z lekarzem przepisującym lek. Leku nie należy nagle odstawiać z powodu wypadania. Każda zmiana powinna być wprowadzana zgodnie z zaleceniami medycznymi.

Choroby autoimmunologiczne

Łysienie plackowate jest autoimmunologiczną formą niebliznowaciejącej utraty włosów, w której układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe. Często powoduje okrągłe lub owalne obszary, chociaż mogą również występować bardziej rozległe lub rozlane formy.

Plackowata utrata włosów na skórze głowy, utrata brwi lub rzęs albo nagle pojawiające się gładkie obszary łysienia powinny zostać ocenione zamiast być traktowane jako zwykłe wypadanie związane ze stresem. Łysienie plackowate znacznie różni się pod względem nasilenia i przebiegu.

Objawy wskazujące, że wypadanie włosów może być problemem medycznym

Niektóre zmiany sprawiają, że ocena medyczna staje się ważniejsza:

  • Włosy wypadają w zauważalnie większych ilościach przez kilka tygodni lub miesięcy.
  • Centralny przedziałek się poszerza lub linia włosów stopniowo się cofa.
  • Pojawiły się gładkie okrągłe lub nieregularne obszary łysienia.
  • Skóra głowy boli, piecze, bardzo swędzi, jest pokryta strupami lub silnie objęta stanem zapalnym.
  • Utracie włosów towarzyszą zmęczenie, zmiany masy ciała, zmiany menstruacyjne lub inne nowe objawy.
  • Wypadają również brwi, rzęsy, włosy brody lub owłosienie ciała.
  • Widoczne są blizny lub nietypowo gładka skóra w miejscu, z którego zniknęły włosy.
  • Gęstość włosów nadal się zmniejsza pomimo delikatnej pielęgnacji i odpowiedniego odżywiania.

Objawy te nie wskazują na jedną konkretną diagnozę, ale utrzymujące się lub postępujące zmiany wymagają badania, ponieważ kilka chorób włosów może mieć podobny wczesny wygląd.

Jak diagnozuje się przyczynę wypadania włosów?

Diagnoza zwykle rozpoczyna się od wywiadu medycznego. Dermatolog może zapytać, kiedy rozpoczęło się wypadanie, czy było nagłe czy stopniowe, które obszary są dotknięte, jakie leki są przyjmowane, czy niedawno wystąpiła choroba lub silny stres i czy utrata włosów występuje w rodzinie. Dieta, historia miesiączkowania, ciąża, zmiany masy ciała i praktyki pielęgnacyjne również mogą dostarczyć przydatnych wskazówek.

Następnie skóra głowy jest badana pod kątem zmian gęstości, zminiaturyzowanych włosów, złamanych łodyg, zaczerwienienia, łuski, bliznowacenia i kształtu wzorca przerzedzenia. Dermoskopia lub trichoskopia może powiększyć skórę głowy i pomóc odróżnić łysienie androgenowe, łysienie telogenowe, łysienie plackowate i inne schorzenia. Test pociągania włosów również może być przydatny w wybranych przypadkach.

Badania krwi nie są wymagane u każdej osoby z wypadaniem włosów, ale mogą być rozważane, gdy wywiad sugeruje niedobór żelaza, chorobę tarczycy, problemy żywieniowe lub inną przyczynę medyczną. Biopsję skóry głowy czasami stosuje się, gdy diagnoza pozostaje niejasna lub podejrzewa się bliznowaciejącą formę łysienia.

Zdjęcia wykonane w podobnym oświetleniu mogą również być przydatne podczas obserwacji, ponieważ codzienne wypadanie trudno ocenić wyłącznie z pamięci. Porównanie linii włosów, korony i przedziałka na przestrzeni kilku miesięcy może pokazać, czy gęstość jest stabilna, poprawia się czy nadal się zmniejsza.

Opcje leczenia zależne od przyczyny

Leczenie działa najlepiej, gdy jest ukierunkowane na przyczynę wypadania włosów, a nie wyłącznie na objaw.

  • Łysienie androgenowe może być leczone opcjami opartymi na dowodach, takimi jak miejscowy minoksydyl oraz, u odpowiednich pacjentów płci męskiej, finasteryd na receptę. Inne opcje mogą być rozważane po ocenie medycznej.
  • Łysienie telogenowe zwykle leczy się poprzez rozpoznanie i skorygowanie czynnika wyzwalającego, takiego jak silny stres, choroba, szybka utrata masy ciała lub potwierdzony problem żywieniowy. Gęstość włosów często stopniowo się poprawia wraz z powrotem normalnego cyklu.
  • Wypadanie włosów związane z odżywianiem wymaga skorygowania rzeczywistego niedoboru zamiast rutynowego stosowania suplementów w wysokich dawkach.
  • Wypadanie włosów związane z trakcją wymaga ograniczenia napięcia działającego na mieszki. Wczesne zmiany mogą się cofnąć, podczas gdy długotrwałe bliznowacenie może stać się trwałe.
  • Infekcje skóry głowy i stany zapalne wymagają leczenia skierowanego na podstawowy drobnoustrój lub chorobę.
  • Łysienie plackowate ma kilka medycznych opcji leczenia, dobieranych według wieku, nasilenia i stopnia utraty włosów.
  • Wypadanie związane z lekami powinno zostać omówione z lekarzem przepisującym lek, aby można było bezpiecznie rozważyć ryzyko, korzyści i możliwe alternatywy.

Kiedy udać się do lekarza z powodu wypadania włosów?

Ocena medyczna staje się ważniejsza, gdy wypadanie trwa miesiącami, gęstość wyraźnie się zmniejsza lub przerzedzenie nadal postępuje. Wczesna ocena może pomóc odróżnić przejściowy epizod wypadania od schorzenia, które może wymagać ciągłego leczenia.

Wcześniejsza wizyta jest rozsądna w przypadku nagłych obszarów łysienia, bólu skóry głowy, pieczenia, silnego świądu, infekcji, widocznego bliznowacenia, utraty brwi lub rzęs albo wypadania włosów z towarzyszącymi innymi objawami fizycznymi. Zaburzenia, które trwale uszkadzają mieszki, wymagają szybkiej diagnozy, podczas gdy wiele przyczyn niebliznowaciejących ma większą szansę na poprawę, gdy podstawowy problem zostanie wcześnie rozpoznany.

Dlatego wypadanie włosów najlepiej traktować jako objaw, a nie diagnozę. Genetyka, stres, hormony, odżywianie, choroby skóry głowy, leki, choroby autoimmunologiczne i codzienne praktyki związane z włosami mogą odgrywać rolę. Najpierw znalezienie przyczyny znacznie ułatwia wybór leczenia z realistyczną szansą na ograniczenie wypadania i ochronę długoterminowej gęstości włosów.

Źródła