Wypadanie włosów w okresie menopauzy i przy PCOS (zespole policystycznych jajników)

Wypadanie włosów może pojawiać się na różnych etapach życia kobiety i powodować duży dyskomfort. Jednymi z możliwych przyczyn są zmiany hormonalne związane z menopauzą oraz zespołem policystycznych jajników (PCOS).

Jak hormony wpływają na wzrost i wypadanie włosów?

Hormony mają istotny wpływ na cykl wzrostu włosa. Składa się on z trzech faz: anagenu, czyli wzrostu, katagenu, czyli okresu przejściowego, oraz telogenu, czyli fazy spoczynku.

Testosteron i powstający z niego dihydrotestosteron (DHT) należą do androgenów. U osób z predyspozycją genetyczną DHT może prowadzić do stopniowego zmniejszania mieszków włosowych na skórze głowy. W rezultacie włosy stają się cieńsze, krótsze i z czasem mogą przestać rosnąć.

Estrogeny pomagają utrzymywać włosy w fazie wzrostu. Kiedy ich poziom spada, na przykład podczas menopauzy, wpływ androgenów na mieszki może stać się bardziej widoczny. Podobny problem może wystąpić u kobiet z PCOS, zwłaszcza gdy chorobie towarzyszy nadmiar androgenów.

Wypadanie włosów podczas menopauzy

Menopauza występuje najczęściej między 45. a 55. rokiem życia. Spadek poziomu estrogenów i progesteronu może zmienić równowagę hormonalną oraz skrócić fazę wzrostu włosów.

U części kobiet rozwija się łysienie androgenowe typu kobiecego. Zwykle powoduje ono przerzedzenie włosów na czubku głowy i poszerzenie przedziałka. Przednia linia włosów zazwyczaj pozostaje zachowana, choć mogą występować różnice indywidualne.

Objawy wypadania włosów w okresie menopauzy:

  • przerzedzenie włosów, szczególnie na czubku głowy,
  • poszerzenie przedziałka,
  • większa liczba włosów wypadających podczas mycia lub czesania,
  • cieńsze, bardziej suche i łamliwe włosy.

PCOS a wypadanie włosów

Zespół policystycznych jajników jest zaburzeniem hormonalnym występującym u kobiet w wieku rozrodczym. Może wiązać się z podwyższonym poziomem androgenów lub zwiększoną wrażliwością tkanek na ich działanie.

Wypadanie włosów związane z PCOS często przypomina kobiecy typ łysienia androgenowego. Przerzedzenie jest zwykle najbardziej widoczne w środkowej części skóry głowy i wzdłuż przedziałka. Czasami określa się je jako układ przypominający choinkę.

Predyspozycje genetyczne, androgeny i PCOS

Testosteron może być przekształcany w DHT przez enzym 5-alfa-reduktazę. U kobiet z genetycznie wrażliwymi mieszkami włosowymi DHT może stopniowo powodować ich miniaturyzację. Włosy stają się wtedy coraz cieńsze i słabsze.

Androgeny mogą jednocześnie ograniczać wzrost włosów na skórze głowy i zwiększać owłosienie twarzy lub ciała. Nadmierne owłosienie, nazywane hirsutyzmem, jest jednym z możliwych objawów PCOS.

Nie każda kobieta z PCOS ma jednak podwyższony poziom testosteronu lub DHT w badaniach krwi. Znaczenie może mieć także miejscowa aktywność androgenów oraz wrażliwość mieszków włosowych. Z tego powodu rozpoznanie przyczyny wypadania włosów powinno uwzględniać objawy, badanie skóry głowy i wyniki odpowiednio dobranych badań.

Objawy wypadania włosów związanego z PCOS:

  • przerzedzenie włosów na czubku głowy,
  • poszerzenie przedziałka,
  • stopniowe zmniejszanie gęstości włosów,
  • zwiększone wypadanie podczas mycia lub czesania.

PCOS może również powodować nieregularne miesiączki, trądzik, trudności z zajściem w ciążę oraz nadmierne owłosienie twarzy i ciała.

Insulinooporność i stan włosów

Insulinooporność często towarzyszy PCOS. Podwyższony poziom insuliny może pobudzać jajniki do produkcji większej ilości androgenów, co u niektórych kobiet nasila wypadanie włosów.

Leczenie insulinooporności może pomóc w regulacji cyklu miesiączkowego i poziomu androgenów. Redukcja masy ciała jest zalecana wyłącznie wtedy, gdy jest medycznie uzasadniona. Powinna odbywać się stopniowo, ponieważ restrykcyjne diety i szybka utrata wagi mogą dodatkowo nasilić wypadanie włosów.

Leczenie wypadania włosów w okresie menopauzy i przy PCOS

Wypadanie włosów u kobiet może mieć jednocześnie kilka przyczyn. Przed rozpoczęciem leczenia warto wykluczyć między innymi niedobór żelaza, choroby tarczycy, niedobory żywieniowe, działanie leków i choroby skóry głowy.

Minoksydyl

Minoksydyl jest lekiem miejscowym stosowanym w leczeniu łysienia typu kobiecego. Może wydłużać fazę wzrostu włosa i ograniczać postęp przerzedzenia. Pierwsze efekty pojawiają się zwykle po kilku miesiącach regularnego stosowania.

Na początku terapii może wystąpić przejściowo nasilone wypadanie włosów. Efekty utrzymują się przede wszystkim podczas dalszego stosowania preparatu. Dobór stężenia i sposobu użycia warto omówić z lekarzem.

Hormonalna terapia menopauzalna

Hormonalna terapia menopauzalna polega na stosowaniu estrogenów, a u części pacjentek także progestagenu, w celu łagodzenia objawów menopauzy. Nie jest ona standardowym leczeniem rozpoczynanym wyłącznie z powodu wypadania włosów.

U niektórych kobiet może pośrednio wpływać na stan włosów, ale decyzja o jej zastosowaniu wymaga indywidualnej oceny korzyści, przeciwwskazań i ryzyka przez lekarza.

Leki o działaniu antyandrogenowym

Leki ograniczające działanie androgenów mogą być stosowane u wybranych kobiet z PCOS i łysieniem androgenowym.

Spironolakton może zmniejszać wpływ androgenów na mieszki włosowe. Jest lekiem wydawanym na receptę i wymaga kontroli lekarskiej. Nie należy go stosować podczas ciąży, a kobiety mogące zajść w ciążę powinny omówić z lekarzem skuteczną antykoncepcję.

Finasteryd

Finasteryd hamuje enzym 5-alfa-reduktazę, zmniejszając powstawanie DHT. Nie jest standardowym lekiem pierwszego wyboru w terapii wypadania włosów u kobiet, ale może być rozważany poza zarejestrowanymi wskazaniami w wybranych przypadkach, najczęściej po menopauzie.

Lek nie gwarantuje odrostu włosów i nie może być stosowany podczas ciąży ze względu na ryzyko dla płodu płci męskiej. Decyzję o jego zastosowaniu powinien podjąć lekarz po ocenie stanu zdrowia i możliwych działań niepożądanych.

Zmiany stylu życia

U kobiet z PCOS leczenie insulinooporności i zaburzeń metabolicznych może pomagać w regulacji poziomu hormonów. Znaczenie mają:

  • zbilansowana dieta dostarczająca odpowiednią ilość białka, żelaza i innych składników odżywczych,
  • regularna aktywność fizyczna,
  • unikanie gwałtownego odchudzania i restrykcyjnych diet,
  • właściwy sen i ograniczanie przewlekłego stresu,
  • leczenie niedoborów potwierdzonych badaniami.

Plan żywieniowy może zostać przygotowany wspólnie z lekarzem i dietetykiem, szczególnie jeśli PCOS współistnieje z insulinoopornością lub nadmierną masą ciała.

Przeszczep włosów

Przeszczep włosów może być rozważany u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentek ze stabilnym łysieniem androgenowym i wystarczającym obszarem dawczym. Nie jest jednak jedyną opcją w przypadku nasilonego wypadania włosów, a przy aktywnym łysieniu bliznowaciejącym zabieg może być przeciwwskazany.

Podczas zabiegu FUE mieszki pobiera się pojedynczo z obszaru dawczego, najczęściej z tylnej części głowy, a następnie wszczepia w miejsca przerzedzenia. Przeszczep nie zatrzymuje dalszego wypadania nieprzeszczepionych włosów, dlatego przed operacją ważne są właściwe rozpoznanie i ustabilizowanie choroby.

Emocjonalne skutki wypadania włosów

Choć wypadanie włosów związane z menopauzą lub PCOS zwykle nie zagraża zdrowiu, może znacząco wpływać na samoocenę, samopoczucie i relacje społeczne. Pomocne mogą być rozmowy z bliskimi, konsultacja psychologiczna lub udział w grupie wsparcia.

Wypadanie włosów podczas menopauzy i przy PCOS często wiąże się ze zmianami hormonalnymi, ale może mieć również inne przyczyny. Leczenie może obejmować minoksydyl, wybrane leki hormonalne lub antyandrogenowe, poprawę sposobu odżywiania, leczenie zaburzeń metabolicznych, a u odpowiednich kandydatek także przeszczep włosów.

W przypadku widocznego przerzedzenia, nagłego wypadania włosów albo objawów PCOS warto skonsultować się z dermatologiem, ginekologiem lub endokrynologiem. Prawidłowe rozpoznanie pozwala dobrać terapię do rzeczywistej przyczyny problemu.

W Smile Hair Clinic plan przeszczepu włosów u kobiet przygotowywany jest z uwzględnieniem przebiegu linii włosów, budowy skóry głowy, rodzaju łysienia i możliwości obszaru dawczego. Celem jest uzyskanie naturalnego rozmieszczenia przeszczepionych włosów oraz ich harmonijnego połączenia z włosami istniejącymi.